Η Τράτα είναι ένα αρκετά ιδιαίτερο σκαρί το οποίο στις αρχές και μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα ήταν στο Αγαίο ένα πολύ γνωστό αλιευτικό σκάφος (ψαράδικο). Το ξύλινο στοιχείο στο πλωριό ποδόστημα, το οποίο έμοιαζε με έμβολο, ήταν και το κύριο διακριτικό της γνώρισμα.
Η "γκάγκα" ή το "κατσούλι", όπως συνηθίζετο να λέγεται το ξύλινο αυτό στοιχείο, σχέση είχε με το ψάρεμα και για το λόγο αυτό συναντάται και σε δημοσιευμένα σκίτσα παραδοσιακών αλιευτικών σκαφών - καϊκιών άλλων περιοχών όπως της Πορτογαλίας.
Η Τράτα, σκάφος που συνήθως έφθανε τα 10 με 12 μέτρα μήκος, ανήκει στην κατηγορία των οξύπρυμνων σκαφών, όταν δηλαδή η πλώρη και η πρύμνη έχουν συγκλίνουσα μορφή ως προς τα ποδοστήματά τους. Θεωρείται αρκετά στενή συγκριτικά με τα συγγενικά της αλιευτικά σκάφη και αβαθή για να πλέει σε ρηχά νερά. Η κουβέρτα στο μέρος της πρύμνης κατασκευαζόταν με νομείς έντονου κοίλου σχήματος, ώστε να προκύπτει φαρδυά για να τοποθετούνται τα δίχτυα του ψαρέματος. Έχει αναφερθεί και η ύπαρξη ενός μικρού τάκου στην πρύμνη για να το σκοπό αυτό.
Κωπήλατο κυρίως σκάφος, δεν απέκλειε το γεγονός να φέρει και μία ελαφρά ιστιοφορία με χρήση ενός μικρού λατινιού ή σακολέβας. Κατασκευάζονταν στη Σάμο, στην Ικαρία, στην Κάλυμνο, στη Λήμνο, στη Σύρο, στις Σπέτσες, στη Σκιάθο, καθώς και ενδεχομένως σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Όσα από αυτά τα σκάφη υπάρχουν σήμερα ή απόγονους αυτών, τα συναντάμε στη Σάμο και στη Μυτιλήνη ενώ οι βασικές διαστάσεις τους μοιάζουν περισσότερο με αυτές των τρεχαντηριών, παρά με τις τράτες του πρώτου μισού του 20ου αιώνα.
Πηγές - Σχετική Βιβλιογραφία:
- ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΙΣΤΙΟΦΟΡΑ ΚΑΙΚΙΑ ΤΟΥ 2Οου ΑΙΩΝΑ, Κ. Δαμιανίδης, Τ. Λεοντίδης
- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΝΑΥΠΗΓΙΚΗ - Κώστας Α. Δαμιανίδης
